Anthropic kondigde begin augustus aan dat teksten die de LLM Claude, voortaan met een onzichtbaar watermerk te gaan.
De reactie van journalisten, SEO/GEO specialisten en juristen was zoals gebruikelijk zeer negatief. En SEO was opnieuw ‘dead’.
Maar wat is er nu echt aan de hand? Om de feiten van veronderstellingen te scheiden, onderzoeken we de achtergrond van het AI watermark, de echte reden waarom nu gelanceerd en de impact op SEO/GEO.
1. Context: waar komt dit vandaan en voor wie geldt de wet?
EU AI Act
De aanleiding is de European Commission Code of Practice on Transparency of AI-Generated Content art 50 (2) die Anthropic in juli 2026 ondertekende. Deze verplicht aanbieders van AI-systemen om AI-gemaakte tekst (maar ook beelden, audio of video) te “markeren”.
Voor wie is de EU AI act bedoeld?
- Techbedrijven die generatieve AI-modellen bouwen. Zij moeten technische, machinaal leesbare watermerken en detectiesystemen inbouwen in de output (tekst, beeld, audio en video) van hun AI-modellen. De meeste grote aanbieders (Anthropic, OpenAI, Google, Meta, Microsoft) hebben de act ondertekend. xAI niet trouwens.
- Media, uitgevers en bedrijven die AI-gegenereerde inhoud gebruiken voor hun professionele activiteiten en publiceren voor het grote publiek. Zij moeten visuele of duidelijke labels toevoegen (zoals de officiële EU AI-pictogrammen) als zij deepfakes publiceren of AI-teksten verspreiden over onderwerpen van openbaar belang.
- Belangrijke nuance hier: deze verplichting tot publieke labeling voor AI-gegenereerde tekst vervalt wanneer de tekst een proces van menselijke controle of redactionele review heeft ondergaan én een auteur of uitgever de volledige redactionele verantwoordelijkheid voor de publicatie draagt.
Voor wie is de Code niet bedoeld?
- Particulieren of studenten die AI-tools zoals Claude of ChatGPT gebruiken voor intern gebruik, hoeven niets te labelen.
2. De werking van het watermerk: hoe werkt het in Claude?
De druk vanuit regelgeving zoals de EU AI Act heeft Anthropic aangezet om de output van Claude te voorzien van een onzichtbaar watermerk.
Anthropic benadrukt dat deze technologie geen verborgen tekens toevoegt en geen individuele gebruikers of accounts identificeert. Het watermerk werkt uitsluitend op het niveau van statistische tokenkeuze.
Hoe stelt AI een tekst samen?
Een Large Language Model (LLM) schrijft een tekst niet in één keer als een complete alinea. Het voorspelt een tekst woord voor woord (of ’token voor token’ in vakjargon) op basis van de voorgaande context en kansberekening. Een LLM kiest overigens niet altijd puur het allerwaarschijnlijkste woord; dat zou namelijk leiden tot eentonige, voorspelbare teksten.
Een praktisch voorbeeld
Neem de volgende zin in opbouw: “De uitslag van de wielerwedstrijd was …”
Het model berekent voor het vervolgwoord bijvoorbeeld de volgende waarschijnlijkheden:
- opvallend (35% kans)
- opmerkelijk (30% kans)
- vreemd (20% kans)
- ongezien (15% kans)
In een standaardmodel gebeurt de keuze willekeurig binnen deze marges. Bij een gewatermerkt model beïnvloedt de cryptografische sleutel van Claude de beslissing. Over een korte alinea merk je hier niets van. Bij een langere tekst ontstaat echter een opeenstapeling van keuzes die statistisch gezien ’te toevallig’ is om door een mens te zijn geschreven.
Essentiële nuance: de leesbaarheid, stijl en inhoud veranderen hierdoor niet. En cruciaal: zonder de specifieke geheime sleutel van Anthropic kan niemand met 100% zekerheid vaststellen of een tekst dit watermerk draagt.
3. Omzeilen & detectie: is het watermerk te verwijderen?
Als het watermerk zichtbaar en makkelijk te verwijderen zou zijn, voegt het weinig toe. Doordat de watermerk-code statistisch in de tekststructuur verweven zit, blijft het ook nog aanwezig na copy-paste, in tegenstelling tot een zichtbaar label dat je zo kunt wegknippen.
Maar:
- Net omdat het onzichtbaar is, heeft de gemiddelde lezer er op dit moment niets aan. Je kan het zelf niet controleren zonder de geheime cryptografische sleutel van Anthropic.
- Achteraf grondig herschrijven haalt het signaal er grotendeels weer uit.
- Het is dus vooral een instrument voor een achteraf-verificatie door bevoegde partijen, geen praktisch hulpmiddel voor de gewone internetgebruiker om nu al AI-tekst te herkennen.
Fun fact: wie een AI-gegenereerde tekst laat herschrijven door een ander, niet-gewatermerkt model, verliest vrijwel zeker het watermerk.
4. Wat is de echte reden voor Claude ?
Officieel: de AI Act. Uiteindelijk zullen alle AI-leveranciers niet anders kunnen dan watermerken in te bouwen, zodat die met hun eigen detectorsoftware aantonen dat beelden of teksten gegenereerd of gemanipuleerd zijn met hun AI-software.
Anthropic is de eerste die zo openlijk communiceert over hoe het watermerken zal inzetten én ze globaal uitrolt. In tegenstelling tot Google, dat SynthID wel ontwikkelde maar niet overal actief inzet, en OpenAI, dat vooralsnog afwacht.
De echte hoofdreden volgens mij dit: het internet staat vol met AI-gegenereerde content. Met die grote hoeveelheid AI-rommel kunnen LLM’s zichzelf niet verder trainen. Trainen op eigen output leidt alleen maar tot kwaliteitsverlies. Anthropic heeft dus een heel sterke incentive om te kunnen herkennen wat zij gegenereerd hebben, zodanig dat ze niet per ongeluk met hun eigen teksten gaan trainen.
5. Tools om het onzichtbare watermerk te ontdekken
Het zal nooit gebeuren dat je bij het schrijven van een tekst per ongeluk het LLM-watermerk namaakt. Dat zou even toevallig zijn als een kat die over een piano loopt en spontaan de 7de symfonie van Beethoven speelt.
Bij een grote hoeveelheid tekst vormt die opeenstapeling van niet-willekeurige keuzes een statistisch waar te nemen signaal. Bij kortere tekst content of grondig herschreven teksten valt dat signaal weg.
Onafhankelijke detectietools, zoals GPTZero, werken volgens een heel ander en minder betrouwbaar principe: ze zoeken naar stijlkenmerken en woordpatronen die typisch zijn voor een model, zonder echter de geheime sleutel van een watermerk te kennen. Dergelijke bedrijven zijn gebaat bij het over-markeren van tekst als AI-gegenereerd. Om vervolgens een betaalde dienst te kunnen verkopen om de tekst weer menselijk te maken.
6. Gaat zo’n watermerk SEO/GEO visibiliteit schaden?
Nee. Google is “rewarding high-quality content, however it is produced”. Google straft AI-gegenereerde content niet af; de zoekmachine beoordeelt pagina’s op kwaliteit en niet op de productiemethode.
- Kwaliteit staat voorop: Google beloont waardevolle, betrouwbare informatie die gemaakt is om mensen te helpen, ongeacht of de auteur een mens of een AI-tool is.
- Detectie beïnvloedt de ranking niet: Google gebruikt wel geavanceerde technologie om AI te herkennen (zoals SynthID in Lens en Circle to Search), maar deze detectietools hebben geen enkele invloed op de positie in de zoekresultaten.
- Wanneer het wel spam is: Het gebruik van AI overtreedt de richtlijnen pas als het hoofddoel is om zoekresultaten te manipuleren. De overtreding zit dus in de misleidende intentie, niet in het gebruik van de AI zelf.
- Focus op de lezer: Zolang content primair is geschreven voor de bezoeker met veel EEAT en niet om het zoekalgoritme te bespelen, wordt het door Google gewoon positief beoordeeld. “Helpful, reliable information that’s created to benefit people”, en anderzijds “content that’s created primarily for people, and not to manipulate search engine rankings”.
In plaats van AI volledig te vermijden, is het slimmer om te leren begrijpen waar de echte grens ligt voor Google.
Wat Google wel afstraft
- Lage kwaliteit & spam (Scaled Content Abuse): Het op grote schaal automatisch genereren van oppervlakkige teksten zonder menselijke controle of unieke waarde.
- Manipulatieve SEO-intentie: Artikelen die puur zijn gemaakt om de zoekresultaten te bespelen, in plaats van de bezoeker daadwerkelijk te helpen.
- Gebrek aan E-E-A-T: AI-teksten die simpelweg bestaande zoekresultaten herkauwen zonder originele inzichten, feitelijke juistheid of aantoonbare expertise.
7. Ons standpunt bij Online Marketing Monkey
Iedereen die al een tijdje in SEO meedraait, kent technieken die niet echt zoekmachine-vriendelijk zijn (witte tekst op een witte achtergrond en betaalde backlinks etc.). De tactieken werken een tijdje, waarna de markt en de platforms zich aanpasten. AI is een hulpmiddel. Het kan goed of slecht worden gebruikt. Een systeem bouwen op de aanname dat gebruikers niet te vertrouwen zijn, is geen goede manier om hun vertrouwen te winnen.
Dit artikel is daar een goed voorbeeld van. Ik schreef het op de ouderwetse manier: ik maakte zelf de eerste opzet en gebruikte AI op de eerste plaats voor onderzoek. Zodra ik dat concept had, zette ik AI in om de tekst te structureren, in te korten en te verfijnen. Ik neem niet zomaar elke suggestie over; ik ga in discussie en stuur de inhoud bij waar nodig.
Bij OMM zetten we AI-tools in als digitale assistent, voornamelijk tijdens de verkennende onderzoeksfase. De eerste opzet die hieruit rolt, noemen we intern V1. Wij publiceren echter nooit een V1. Elke tekst doorloopt een strikt menselijk redactieproces waarbij een ervaren redacteur de inhoud grondig herschrijft, feiten controleert en de juiste toon aanbrengt. Pas vanaf versie V3 is een artikel klaar voor publicatie.
Kwaliteit en E-E-A-T blijven de norm. Wat zorgt voor hoge posities in Google en vermeldingen in AI-zoekmachines is sinds jaar en dag ongewijzigd: je pagina moet simpelweg het beste, meest betrouwbare antwoord bieden op de vraag van de bezoeker. Bij OMM maken we dankbaar gebruik van slimme AI-research, maar de context en inhoud blijven altijd stevig in menselijke handen.
Wil je meer weten over hoe we te werk gaan, of denk je dat wij jou kunnen helpen?
Veelgestelde vragen (FAQ)
Blijft het watermerk behouden na bewerking?
Gedeeltelijk. Anthropic geeft aan dat watermerken mogelijk niet meer detecteerbaar zijn als tekst “ingrijpend is bewerkt, geparafraseerd, vertaald of gemengd met andere teksten”. Wat niemand tot nu toe exact heeft gedefinieerd, is wat er precies telt als “ingrijpend”.
Moet ik mijn content door een ‘humaniseringstool’ halen?
Nee. Die tools zijn zelf ook AI, dus je zou een model met watermerk betalen om de output van een ánder model met watermerk ‘schoon te wassen’.
Dus wat moet ik nu concreet veranderen?
Niets, als je je werk toch al goed deed. Watermerken veranderen alleen wat er aan een pagina gedetecteerd kan worden; het heeft geen enkele invloed op de kwaliteit van de output, en dat is wat écht telt om te scoren in Google.
Moet HLN een AI-label toevoegen als een journalist Claude gebruikt voor een taalcheck?
Nee. De Code of Practice (EU AI Act Art. 50) onderscheidt AI-generatie van digitale assistentie. Claude dient hier puur als spellingschecker (zoals Microsoft Word); de tekst blijft 100% menselijk.
Geldt de wettelijke redactionele vrijstelling ook als AI alinea’s formuleert?
Ja. Zelfs als AI alinea’s schrijft, valt de labelplicht weg zodra een mens de tekst inhoudelijk controleert en HLN de redactionele/juridische eindverantwoordelijkheid draagt.
Wat is het exacte doel van de Code of Practice?
Misleiding voorkomen door ongecontroleerde clickbait, fake news en geautomatiseerde artikelen. Het is niet bedoeld om nieuwsmedia te beperken in hun dagelijkse digitale hulpmiddelen.
Is het logo “AI MODIFIED” verplicht bij een taalcheck?
Nee. De wettelijke uitzondering (Art. 50 lid 4) overkoepelt de pictogrammen. Door de menselijke controle en uitgeversverantwoordelijkheid is geen enkel label verplicht, ondanks de verwarrende screenshot-omschrijving.
Wat betekent het label “AI MODIFIED”/”gedeeltelijk AI-gewijzigd” dan wel?
Dit is alleen voor substantiële wijzigingen:
– Tekst inhoudelijk uitbreiden met nieuwe AI-alinea’s.
– Beeldmanipulatie (foto/video-objecten toevoegen of verwijderen).
– Tekst herschrijven naar een compleet andere stijl.
Moet er een label op als een artikel door AI is geschreven en daarna door de journalist is herschreven?
Nee. De wet (Art. 50 lid 4) kijkt naar het eindproduct, niet naar wie begon. Herschrijft en checkt de journalist de tekst, dan is er menselijke controle en vervalt de labelplicht.
Wat is het verschil tussen de wet en interne redactie-ethiek?
Wettelijk (EU AI Act) is er bij menselijke controle nul verplichting. Uitgeverijen (zoals HLN/Roularta) kunnen intern wel eigen ethische regels afspreken over AI-gebruik, maar dat is een kwaliteitskeuze, geen wet.
